2. Dominantie en Onderdanigheid "Ga zitten!" Hij gaat zitten, op de grond. "Heb ik gezegd dat je op je billen moest gaan zitten?" "Nee Meesteres." "Nou dan. Waar ga je dus op zitten?" "Op mijn knieën Meesteres." "Als je dat maar weet." Hij gaat op zijn knieën zitten, slaat zijn ogen neer, en wacht af. Zij recht haar rug, blijft even staan terwijl ze op hem neerkijkt, loopt dan naar de bank en gaat de krant lezen, de zweep achteloos naast haar op de bank. Hij zit als een standbeeld midden in de kamer. Ze zijn nu bijna tien jaar getrouwd en ze werken allebei. Via een gezelligheidsbijeenkomst van een SM vereniging hebben ze elkaar leren kennen. Een tijdje had hij in stille bewondering naar haar gekeken, ervan overtuigd dat zij zoveel spelpartners zou hebben dat hij geen kans maakte. Zij besteedde geen aandacht aan hem omdat ze dacht dat hij, gezien zijn kleding, sterk hechtte aan sexy leren kleding, terwijl zij vond dat je SM veel lekkerder kunt doen in je jeans. Toen ze elkaar later weer ontmoetten kwamen ze als bij toeval met elkaar te spelen. Ze merkte dat ze hem opwindend vond, hij deed zo precies wat zij wilde, hij was in staat haar dominantie aan te wakkeren en haar uit te dagen. Hij van zijn kant vond de eenvoud van haar persoon eigenlijk wel aantrekkelijk, een verademing vergeleken bij die ‘opgefokte lakleer dames op hoge hakken’ zoals hij ze soms noemt. Het spel dat ze deden op die eerste avond was eenvoudig, maar heel intens. Ze nam hem mee naar huis en ze speelden verder, tot de volgende ochtend, waarna ze samen een gat in de dag sliepen. Hij is daarna alleen nog een paar keer naar zijn eigen huis geweest om zijn spullen op te halen en de huur op te zeggen. Toen ze twee jaar samenwoonden, zijn ze getrouwd. Bij die gelegenheid heeft ze hem een contract laten tekenen waarin hij haar de volledige macht en zeggenschap geeft over zijn persoon en sindsdien is hij haar eigendom. Overdag op zijn werk, hij is manager bij een grote bank, is hij een overheersende persoonlijkheid die de touwtjes goed in handen heeft. Maar is hij thuis, bij haar, dan is hij haar slaaf en doet wat zij vindt dat hij moet doen. Heel vaak is dat geknield in de kamer zitten, de ogen neergeslagen, wachtend totdat ze hem roept. Soms bindt ze hem vast, als ze rust wil hebben. Vaak ook laat ze hem de ruimte om zijn eigen gang te gaan. Ze zijn zo gelukkig samen…. Waarom onderdanig? Onderdanigheid is iets vreemds. Jezelf vrijwillig onderwerpen aan de luimen en grillen van een ander, of dat nou je geliefde is of niet, gaat in tegen het redelijk verstand. Toch zijn er heel veel mensen die graag onderdanig zijn. De meesten doen dat in een sexuele context, dat wil zeggen dat ze in een sexueel spel of SM-spel onderdanig zijn terwijl ze voor de rest een normaal leven leiden. Een enkeling gaat verder en is altijd onderdanig aan zijn geliefde, in sex, SM spel en in het dagelijks leven. Onderdanigheid is vaak een sexueel gevoel dat dezelfde emoties en lichamelijke gevoelens geeft als sex: sommige mensen raken gewoon opgewonden van het idee van een hoge hak die door een vrouw met kracht op hun rug word gezet of door het idee voor de vrouw van hun dromen letterlijk door het stof te kruipen. Soms wordt gezegd dat maatschappelijk succesvolle mensen een tegenwicht zoeken in hun sexuele onderdanigheid. Dat wordt dan gemotiveerd doordat blijkt dat mannelijke bezoekers van commerciële meesteressen, dat zijn vrouwen die tegen betaling mannen domineren, altijd maatschappelijk geslaagde of hooggeplaatste mannen zijn. Ik denk echter dat er alleen rijke mannen bij zo’n meesteres komen omdat dat de enige mannen zijn die zoiets kunnen betalen. Als je op een willekeurige avond van een SM vereniging komt, dan blijkt dat onderdanige mannen en vrouwen een doorsnee vormen van de samenleving. Soms hoor je iemand zeggen "mensen die maatschappelijk niet geslaagd zijn vinden in onderdanigheid een soort rechtvaardiging van hun mislukte leven." Ik geloof niet in al dat soort verklaringen omdat ze meestal tegenstrijdig zijn en je er precies mee kunt ‘bewijzen’ wat je zelf wilt. Laat iedereen een eigen motivatie hebben voor onderdanigheid en er gelukkig mee zijn. Onderdanigheid is fijn vanwege het bevrijdende gevoel dat je krijgt als een ander de besturing over je daden en gedachten overneemt. Het gevoel dat je krijgt als je je niet meer verantwoordelijk hoeft te voelen voor je daden en als een ander jou dingen laat doen die je uit jezelf niet zou doen, of dingen met jou doet die je zelf niet zomaar zou durven. Dat gevoel geeft je een rust en ontspanning die zeer de moeite waard zijn. Als het daarbij dan nog gebeurt in een sexueel spel waarvan je vanzelf al opgewonden raakt dan is de beloning dubbel: je krijgt in één keer zowel ontspanning als genot. Geldt voor dominantie hetzelfde als voor onderdanigheid? Ook de dominante mannen en vrouwen die ik ken komen uit alle lagen van de bevolking en ik zie geen verband tussen maatschappelijke positie en sexuele dominantie. Een dominante man zei tegen me "ik vind het fantastisch om mijn vriendin in mijn macht te hebben, onder controle te hebben, haar te kunnen laten doen wat ik wil en met haar te kunnen doen wat ik wil. Het gevoel van macht, dat is wat me opwindt." Een andere man zei "ik vind het opwindend om met een vrouwenlichaam te spelen, het te prikkelen en te kijken hoe het reageert, het kijken naar zo’n bewegend lijf windt me op." Of iemand nou dominant is als compensatie voor een ondergeschikte positie op het werk of juist als verlengde van een invloedrijke positie op het werk, als puntje bij paaltje komt is het gewoon fijn om met een ander te kunnen spelen. Terminologie SM wordt bedreven door twee mensen in een specifieke rol: de een 'doet' iets bij de ander. De één is de 'dominant', de ander de 'onderdanige'. Of de één is de 'sadist', de ander de 'masochist'. In het kader van dit boek is het handig om woorden te gebruiken die in het algemeen de dominant/sadist/doener aan te geven en een woord voor de masochist/onderdanige/passieve speler, omdat veel SM'ers niets hebben met sadisme en anderen weer niets met dominantie. In het engels gebruikt men de woorden 'top' en 'bottom'. De 'top' is de dominant of sadist of in het algemeen de actieve speler, degeen die bepaalt wat er gebeurt. De 'bottom' is de ander. Omdat ik geen goede Nederlandse equivalenten ken voor 'top' en 'bottom' en ik toch iets meer waardevrije woorden wil gebruiken dan 'dominant' of 'sadist', zal ik in het vervolg van dit boek deze Engelse woorden gebruiken. Er zit een aspect van politiek-correctheid aan het gebruik van deze woorden, maar dat neem ik dan voor lief. In het verlengde hiervan gebruiken tegenwoordig veel SM'ers de afkorting 'BDSM' (zie begrippenlijst). Hoewel ik zelf ooit heb bijgedragen aan de introductie van dat woord, wil ik hier toch graag de afkorting gebruiken die ook buiten de SM-wereld bekend is: SM. Onder SM'ers versta ik dus ook mensen die wel iets met dominantie en onderdanigheid hebben of met fetischisme maar helemaal niets met sadisme en/of masochisme. Ook met het gebruik van 'hij' en 'zij' en met mannelijke en vrouwelijke vormen van woorden wil ik niet te politiek-correct zijn. In het Engels is het gebruikelijk om in meervouden te spreken, niet 'his' of 'her' maar 'their'. Uit de context wordt dan duidelijk dat het om een enkele persoon gaat. Op Usenet (internet nieuwsgroepen) werd vroeger in het engels ook wel gezegd 'sie' in plaats van 'she or he', en van 'hir' in plaats van 'his or her'. In het nederlands werkt dit allemaal niet, en ik zal de mannelijke en vrouwelijke vormen naar willekeur door elkaar gebruiken, tenzij de context anders voorschrijft. Onderdanigheid in de diepte Iemand die onderdanig is kan gedurende het spel in een heel andere mentale toestand verkeren dan gewoonlijk. Een persoon die gewoonlijk heel zelfstandig en extrovert is, kan in aanwezigheid van de meesteres of tijdens het spel heel timide en gehoorzaam zijn. Niet alleen ‘anders doen’ of ‘anders overkomen’, maar echt anders zijn. Je kunt dat zover trainen dat je de wil over jezelf helemaal opgeeft. Als top (d.w.z. als dominant) dien je je heel goed te realiseren welke verantwoordelijkheid je hebt gekregen. Als je in staat bent een ander te laten doen wat je zegt, dan moet je ook de afweging maken of dat wat je van de ander vraagt ook voor die ander veilig is, of je bottom (d.w.z. je onderdanige) niet beschadigd raakt, lichamelijk, psychisch of maatschappelijk. Toen Erik mij met een halsband om mee uit wilde nemen vroeg hij van te voren terloops of ik mensen in zijn woonplaats kende en of ik collega’s had of belangrijke relaties in die plaats. Ik antwoordde ontkennend, waarop hij me met mijn halsband om meenam in de tram. Hij wist dat als hij me een halsband omdeed, dat ik gewoon mee zou gaan, waar we ook naar toe zouden gaan en wie we ook tegen zouden komen. Hij had de verantwoordelijkheid om te bedenken wat de gevolgen zouden zijn als ik een belangrijke zakenrelatie tegen zou komen terwijl ik een halsband om had en keurig de deur voor Erik openhield. Later, tijdens het eten, was ik een beetje gemeen door te zeggen "o ja, die en die woont hier, en die ook, en…" en ik herinnerde me toch wel een aantal kennissen in die plaats. Gelukkig geen kennissen die raar zouden opkijken van een halsband, maar toch. Het illustreert wel dat je als top niet voorzichtig genoeg kunt zijn. Daar staat tegenover dat je bewust dit soort risico’s kunt lopen om de onderdanige in de gelegenheid te stellen haar loyaliteit te tonen. Vaak gaat onderdanigheid niet verder dan dat de onderdanige doet wat de dominant wil tot het moment dat er een grens wordt bereikt. Dan houdt de gehoorzaamheid op, waarna de meester nog wat verder duwt om de onderdanige te bewegen te gehoorzamen, al dan niet met succes. Soms echter gaat onderdanigheid zo ver dat de dominant echt de macht over de onderdanige heeft en deze echt alles kan laten doen wat hij wil. Dat vraagt veel van beiden, maar als het je kick is krijg je er veel voor terug. Vergelijk het met sportbeoefening, bijvoorbeeld met een wielerwedstrijd. Je staat ‘s morgens op, en je weet dat je om drie uur ‘s middags die wedstrijd moet rijden. Je ontbijt, je stofzuigt en ruimt wat op, dan ga je je fiets in orde maken. Dat doe je voor de vorm, want je had hem gisteren al helemaal opgepoetst en nagekeken. Je eet een appel of een banaan, je zit een tijdje met de krant op schoot, je leest niet echt omdat je in gedachten al op de fiets zit, en je praat wat met je partner. Tegen één uur leg je je spullen klaar om weg te gaan, veel te vroeg natuurlijk, maar dat doe je altijd. Je hartslag is merkbaar sneller geworden, en iedere keer als je denkt aan de start om drie uur voel je even een kleine versnelling van je hartslag. Dan, om kwart voor drie, sta je bij de start in afwachting van het startschot. Als dat valt, is je hartslag al bijna op het wedstrijdniveau en je kunt gelijk voluit van start. Om half vijf is de wedstrijd afgelopen. Je hartslag is bijna terug naar het normale niveau maar in je hoofd fiets je nog. Je bent nog met die demarrage bezig, je zit nog voorin het peloton, je ziet nog voor je die trut die je sneed zodat je bijna viel. Om een uur of zes ben je in staat voorzichtig wat te eten, ben je voor je omgeving aanspreekbaar, en lang nadat je lichaam zich heeft hersteld is ook je hoofd ‘weer terug’, dat wil zeggen, ben je ook in gedachten niet meer aan het fietsen. Waarom denk je dat die sporters die op televisie worden geïnterviewd vlak na de wedstrijd vaak van die onzin verkopen? Juist. Voor een SM spel geldt hetzelfde als voor een sportwedstrijd. Als voorbereiding op een spel-avond met Jan heeft hij me via E-mail instrukties gegeven. Hij vertelt me wat ik aan moet, wat ik klaar moet zetten, wat er te eten moet zijn, waar ik moet zitten als hij binnenkomt en nog veel meer. Hij zal om zeven uur precies komen. Om drie uur ben ik bezig met de voorbereidingen. Ik zet alles klaar, zorg dat alle spelattributen schoon zijn, zorg dat de boodschappen netjes zijn opgeruimd en dat de ingrediënten voor het eten klaarstaan. Om vier uur sta ik onder de douche, om vijf uur zit ik eigenlijk al klaar. Ben ik dan klaar met alles? Lang niet. Ik ben in mijn hoofd met het spel bezig. Ik ben bezig een stuk van mijn persoonlijkheid, mijn normale ik, de jonge carrièrevrouw, aan de kant te schuiven. Daarvoor in de plaats komt een andere ik, de onderdanige slavin die als enige doel in haar leven heeft het haar Meester naar de zin te maken. Daar is meer voor nodig dan alleen maar denken ‘nu ben ik onderdanig’. Als je werkelijk onderdanig wilt zijn dan moet je ook de besturing over jezelf uit handen kunnen geven. Dat is niet gemakkelijk, en het vraagt oefening en voorbereiding. Het spel begint als Jan binnenkomt. De hele avond amuseren we ons met een spel van dominantie en onderdanigheid. Dan, tegen een uur of twaalf, zegt hij "laten we stoppen." Of hij zegt het niet, hij denkt het. Hij weet dat ik meer nodig heb om ‘terug te komen’ dan alleen te zeggen "laten we stoppen." Hij begint me te knuffelen, daarmee laat hij me terugkeren naar de normale wereld. Hij schenkt wat water voor me in, geeft me wat te eten, doet dingen voor me om te laten zien dat het spel afgelopen is en om mij weer terug te brengen in mijn gewone doen. Daar kan gemakkelijk een uur of zelfs langer mee voorbij gaan. Ineens weg… Op een zaterdagavond ben ik bij Jan. We hebben wat gespeeld, we zijn gisteravond naar een SM-avond geweest waar we ook hebben gespeeld. Ik lig nog op de grond, Jan is nog een kleinigheid van plan, als de telefoon gaat. Een andere slavin aan de lijn. Jan praat even met haar, en klinkt ineens ongerust. Hij legt de telefoon neer en zegt "het spijt me heel erg, ik moet heel even weg, een noodgeval." We praten er een tijdje over. Ik zit op de bank, kijk hoe hij wat rommel opruimt en dan zijn jas aantrekt. Ik zeg "doe maar rustig aan, ik ga vast naar bed en ik merk wel wanneer je terugkomt." Hij geeft me een kus op mijn wang, zegt "welterusten" en loopt de gang in. Ik hoor de deur in het slot vallen, en kijk op de klok. Half twee, da’s laat en het is verstandig om naar bed te gaan want ik heb geen idee wat we morgen allemaal gaan doen. Het zal ongetwijfeld ‘vermoeiend’ zijn. Als ik opsta van de bank, voel ik de adrenaline in mijn lijf. Een onbestemd angstgevoel. Angst, ik weet niet waarvoor, ik weet niet waarom, maar angst. Ik ben alleen in een min of meer vreemd huis, Jan is weggegaan en ik weet niet wanneer hij terugkomt, had hij gezegd dat hij maar even weg was? Of dat hij de rest van de nacht weg zou blijven? Is hij naar een andere vrouw? Ik weet het allemaal niet meer. De kamer ziet er angstaanjagend uit, met touwen overal en klemmen en haken. Schaduwen van buiten tegen de muur, het is doodstil, en ik voel de angst in mijn buik, in mijn keel, overal. Ik voel tranen opkomen. Kort daarna lig ik snikkend op de grond.   "Maar nou begrijp ik ook een heleboel andere dingen." Jan houdt me in zijn armen, en veegt met een zakdoek wat tranen weg. We zitten al een half uur op de bank, hij nog half met zijn jas aan, ik met zwarte vegen van de mascara op mijn gezicht en een drijfnatte zakdoek in mijn hand. "Dat je steeds zei ‘het spijt me’ en dat ik niet de deur voor je open mocht houden, je was gewoon heel erg onderdanig, de hele dag al, zonder dat ik me dat echt bewust was." "Ik realiseer het me nu ook pas. Dat was helemaal niet gepland, maar het ging vanzelf. Ik dacht dat ik het je gezegd had, maar de eerste keren dat we gespeeld hebben kwam het niet ter sprake en later heb ik er niet meer aan gedacht. Ik heb een keer meegemaakt dat een top na het spelen onmiddellijk wegging, en toen heb ik de rest van het weekend nodig gehad om weer ‘terug’ te komen, dat heeft me heel wat moeite gekost. Sindsdien vertel ik eigenlijk altijd voor een spel dat ik na het spel hulp nodig heb om terug te komen, dat ik minstens twee uur weer tot mezelf moet komen en dat ik dat alleen moeilijk kan. Ik was nu onderdanig geraakt, maar ik was me er nauwelijks van bewust." "Ik had het moeten merken, uit je reacties en zo. Ik had het moeten zien. Maar ik heb er geen moment bij nagedacht dat er dat aan de hand zou kunnen zijn, ik heb dat ook nog nooit zo meegemaakt. Maar je was gewoon de hele tijd al onderdanig, dat verklaart een heleboel. En toen ik na dat telefoongesprek wegging, al was het maar kort, raakte je de kluts kwijt. Ik had je nooit alleen mogen laten, of ik had je gewoon in bed moeten stoppen met de opdracht te wachten tot ik terugkwam." "Dan was het waarschijnlijk goed gegaan. Of je had me kunnen vastbinden ergens aan …" "Maar dat is gevaarlijk, als je alleen bent …" "… of je had me gewoon neer kunnen zetten met een symbolisch touwtje vastgebonden en de opdracht dat ik het persé niet los mag maken, dan was er niks aan de hand geweest. Maar als ik onderdanig raak, dat is een soort hypnose, en dat kan bij mij heel erg sterk zijn …." "dat merk ik ja …" "… en dan val ik in een vacuüm als jij dan weggaat. Als je me zelf in bed gestopt had was er niks aan de hand geweest." We hebben nog lang gepraat over mijn onbedoelde en onverwachte onderdanigheid en kort erna hebben we weer gespeeld om de traumatische ervaring niet te laten beklijven.   Terug