|
4. Sado-masochisme ‘SM’ staat voor ‘sado-masochisme’, oftewel sadisme en masochisme. Het woord ‘sadisme’ vind ik een beladen woord, het verwijst immers maar al te vaak naar een beul die werkt voor een totalitair regime of naar een andere vorm van gestoord en misdadig ‘sadistisch’ gedrag. Ook de Markies de Sade, de edelman die zijn naam heeft gegeven aan het begrip ‘sadisme’ schreef wel erg wrede verhalen over mensen die anderen pijn doen, martelen en zelfs vermoorden voor hun eigen genot. Er zijn mensen die daarover fantasieën hebben, maar ik wil dat geen SM noemen. SM is voor mij een spel of een levenshouding waarbij de betrokkenen elkaar respecteren en dingen met elkaar doen met wederzijdse instemming. SM kan heel lichamelijk zijn of heel spiritueel, het kan romantisch zijn of puur praktisch, het kan sexueel zijn of juist helemaal niet, centraal staan in ieder geval de begrippen vrijwillig, veilig en verstandig. Dat zijn drie trefwoorden die nauwelijks nadere uitleg behoeven: je doet SM vrijwillig, je zorgt dat het veilig is en je houdt je verstand erbij. Voor heel ervaren SM-ers zijn deze begrippen niet zo absoluut, die hechten in plaats daarvan meer aan het grote vertrouwen dat ze in elkaar hebben. Omdat sadisme een beladen woord is maar de afkorting SM wel ingeburgerd is, wordt in het Engels wel het woord ‘Sex Magic’ gebruikt: SM maar dan met andere woorden. Pat Califia noemt het ‘Sensuous Magic’ in haar gelijknamige boek. Er zijn allerlei soorten SM-ers. Je hebt sadisten en masochisten, maar ook dominanten en onderdanigen. Een sadist hoeft niet dominant te zijn, maar het kan wel. Hieronder geef ik een aantal "richtingen" volgens welke SM-ers zich van elkaar kunnen onderscheiden. Het zijn algemene begrippen, in de praktijk zijn geen twee SM-ers hetzelfde. Bij sadisme en masochisme ligt het accent op de lichamelijke gevoelens. Een sadist is iemand die er sexueel opgewonden van raakt anderen pijn te doen of pijn te zien lijden. Daarbij gaat het om pijn die bewust wordt veroorzaakt, meestal door de top (sadist) zelf, en niet om bijvoorbeeld kiespijn (hoewel het me niet zou verbazen als er zelfs mensen zijn die daar opgewonden van raken). De meeste tops gaat het dan om de reacties van de bottom (de masochist), om de schreeuwen en de spiertrekkingen, de gezichtsuitdrukking of zelfs om de tranen. Dat laatste klinkt gek, maar heel wat tops raken sexueel geprikkeld als hun partner in het spel van pijn in huilen uitbarst. Sommige raken wel opgewonden van het veroorzaken van pijn of van lichamelijke reacties, maar dan niet zozeer op een sexuele manier. Weer andere raken helemaal niet opgewonden maar vinden er toch op één of andere wijze plezier in sadistische dingen te doen. Een masochist is iemand met precies dezelfde voorkeuren als een sadist, maar dan van de andere kant: waar de sadist het onderwerp is, is de masochist het lijdend voorwerp. Sommige masochisten komen spontaan klaar als ze slaag krijgen, met de blote hand op de billen of met de zweep op hun rug. Andere vinden sex lekkerder als ze met wat slaag opgewarmd zijn, of als hun lichaamsdelen wat gevoeliger gemaakt zijn met klemmen op de juiste plekken. Een vrouwenborst wordt heel gevoelig als op de tepel een tijdje een klem zit. Die klem doet pijn, maar de extra gevoeligheid van de rest van de borst kan leiden tot een spontaan orgasme. Weer andere masochisten gaat het met name om de endorfinen die zich in het menselijk lichaam vormen bij pijn en angst. De werking van die endorfinen is vergelijkbaar met die van drugs, en veel masochisten worden high van een flink pak slaag. Een andere kant van SM is het spel met emoties, met psychische gevoelens: dat is ‘dominantie en onderdanigheid’. Iemand die onderdanig is (in de zin van ‘voorkeur hebben voor de onderdanige rol bij sex of in een SM spel’) wil zich onderwerpen aan een ander, dat kan de partner zijn of een andere persoon met wie ze op dat moment SM bedrijft. Dat onderwerpen kan heel oppervlakkig zijn, in de zin van (sexueel getinte) opdrachten van de ander uitvoeren en verder niets, tot het totaal en absoluut gehoorzamen van de ander. Bijvoorbeeld zoals die onderdanige jonge vrouw die met haar vriend in een drukke supermarkt loopt en op een wenk van hem zich op haar knieën laat vallen en haar hoofd voor hem buigt, tot verbijstering van de vele omstanders. Of een man die zich door zijn dominante vrouw heeft laten reduceren tot een bijzettafeltje en de hele avond met haar glas sherry op zijn rug doodstil op zijn knieën moet zitten. Er zijn mensen die hun partner zodanig domineren dat die bijna niets meer doet zonder toestemming of opdracht van de dominante persoon, de ‘dominant’. Meestal echter gaat dominantie niet zo ver en blijft het beperkt tot een spel, van een aantal uren tot een weekend, of een vakantie, waarin de dominant in meerdere of mindere mate bepaalt wat de onderdanige mag of moet doen. Voor de goede orde, iemand die onderdanig is in het SM spel hoeft helemaal niet onderdanig te zijn in het dagelijks leven, integendeel. Vaak zijn onderdanige vrouwen of mannen in het dagelijks leven juist heel dominant. De meeste SM-ers zijn niet altijd dominant, onderdanig, sadistisch of masochistisch of althans praktizeren dat niet voortdurend. De perioden dat ze dat wel doen wordt ‘spel’ genoemd. Onder een spel versta ik de activiteiten die twee mensen in het kader van hun SM beleving uitvoeren. Een spel kan heel kort duren, korter dan een uur, of dagen of langer, en zelfs kan het permanent zijn als mensen altijd dominant en onderdanig zijn ten opzichte van elkaar. Waar SM voor veel mensen een spel is, een serieus of een humoristisch spel, kan SM ook een levensstijl (lifestyle) zijn. In een lifestyle SM relatie is de SM lading altijd aanwezig waarbij de betrokkenen of permanent dominant c.q. onderdanig zijn of er in ieder geval voortdurend de mogelijkheid is dat de dominante partij zich laat gelden en de ander onderdanig moet zijn. Veel SM-ers vinden dat SM als levensstijl afkeurenswaardig is. Zo hoorde ik in een televisie-programma een meesteres met een overigens heel goede reputatie zeggen dat ze SM als levensstijl afkeurt en mensen sterk afraadt zoiets te proberen. Ik vind dat als mensen er een SM levenswijze op na willen houden, dat dat hun goed recht is. Een derde ‘richting’ binnen de SM, naast sadisme-masochisme en dominantie-onderdanigheid, is bondage en discipline. Bondage is het vastbinden van iemand, met touwen, kettingen of klemmen, met handboeien of hoe dan ook. Discipline is het ‘africhten’ of opvoeden van iemand, meestal in een rollenspel als schooljuf en leerling, cipier en gevangene, verzorger en baby, dokter en patiënt. Bondage is een heel wijd verbreide vorm van SM, niet in de laatste plaats omdat het vaak gecombineerd wordt met andere vormen. Een sadist kan het praktisch vinden een masochist vast te binden, dat voorkomt ongelukken en maakt het werk van de sadist eenvoudiger. Een dominant kan het leuk vinden een ander te vernederen of te corrigeren met bondage. Binnen bondage zijn er weer verschillende vormen, variërend van bondage als hulpmiddel bij andere vormen van SM tot sier-bondage waarbij de prachtigste kunstwerken worden gemaakt met touwen en knopen op een mooi lichaam. Ik ken iemand die een meester is in deze bondage, waarbij hij dan vaak blacklights gebruikt met spierwitte touwen zodat het lijkt of het knopen-kunstwerk met lichtgevend touw is gemaakt. Mijn spelpartner Jan houdt niet van touwen maar heeft er voorkeur voor me geheel met kettingen en sloten vast te maken zodat ik geen kant op kan terwijl het er prachtig uitziet, heel symmetrisch en evenwichtig. Hij kan er uren naar kijken. De woorden ‘meester’ en ‘slaaf’ (resp. ‘meesteres’ en ‘slavin’) zijn erg ingeburgerd in de SM. Met name met het woord ‘slaaf’ heb ik moeite. Slavernij is iets wat vroeger veel ellende heeft gebracht en niet voor niets is het tegenwoordig verboden. Ik vind het wat wrang om dan het woord ‘slaaf’ te gebruiken in een spel dat mensen spelen puur voor hun plezier of zelfs voor hun sexuele opwinding. Feit is wel dat sommige SM-ers een deel van het genot halen uit het feit dat ze ‘slaaf’ worden genoemd en dus zal het woord ‘slaaf’ wel een veel gebruikte SM term blijven. Een sadist kan dominant zijn, maar dat hoeft niet. Omgekeerd hoeft een dominant persoon niet sadistisch te zijn. Evenzo zijn onderdanig en masochistisch verschillende begrippen. Iemand die van bondage houdt hoeft niet onderdanig of masochistisch te zijn. Toch kun je in de SM ruwweg twee rollen onderscheiden: degeen die in het spel de touwtjes in handen heeft en degeen die het spel ondergaat. Om deze twee rollen in het spel te kunnen benoemen worden de (Amerikaanse) woorden ‘top’ en ‘bottom’ gebruikt, in het Nederlands zijn daar geen goede equivalenten voor. Een top kan dus een dominant zijn, een sadist of iemand die vastbindt of bestraft, een bottom is een masochist, een onderdanige, iemand die vastgebonden wordt of iemand die bestraft wordt. Na mijn gesprek met Remco dacht ik dat het beperkt was tot hem en zijn vriendin, de schrijfster van het boek ‘de Leiband’ en ik, en misschien nog een paar mensen. Nu weet ik dat heel veel mensen iets aan SM doen, en dat nog veel meer mensen het weliswaar niet aktief doen maar wel de fantasieën hebben. Misschien heeft zelfs iedereen wel ergens een interesse voor SM. Zeker is dat als je in een drukke winkelstraat loopt, je lang niet de enige bent die achter een keurig uiterlijk een wilde SM hobby verbergt. Sommige mensen zijn heel open over hun belangstelling voor SM. Als Remco er niet heel open over was geweest, dan had hij het er niet met mij over gehad en had het vast nog jaren geduurd voordat ik het voor mezelf had ontdekt en er aktief mee bezig was gegaan. Zelf ben ik er inmiddels ook vrij open in. Veel mensen in mijn omgeving weten van mijn hobby en ik schaam me er niet voor. Maar terwijl ik in een positie ben dat ik me dat kan veroorloven, hebben de meeste mensen rekening te houden met hun familie, hun gezin, met de buren, met de collega’s op het werk. Het is niet denkbeeldig dat je door voor je SM-voorkeur uit te komen moeilijkheden krijgt op het werk of in de buurt en vaak is het helemaal niet nodig om er voor uit te komen. Voor heel veel mensen is SM iets wat ze in de slaapkamer doen, of althans binnenshuis met dichte gordijnen, waar niemand iets mee te maken heeft. Er bestaat soms de neiging onder SM-ers om de eigen voorkeur te projecteren op anderen en onder sm datgene te verstaan wat hun zelf aanspreekt en dat vind ik niet juist, hoe begrijpelijk het soms ook is. Ik vind dat sm-ers tolerant moeten zijn tegenover elkaar. Je kunt niet zeggen "wat jij doet is geen sm", je kunt hooguit zeggen "wat jij doet lijkt me niet verstandig." Zelf bedrijf ik sm met meerdere en soms wisselende partners, liefst op feesten waar anderen naar me kunnen kijken en voor mij is sm niet in de eerste plaats romantisch. Maar ik sluit niet uit dat ook ik ooit een heel romantische sm-relatie zal hebben. Terug |